مقدمه
در قوانین جاری فعلی بالاخص قانون جرایم اینترنتی و رایانه ای تعریفی از جرم در فضای مجازی به عمل نیامده است اما تردیدی وجود ندارد که تعریف جرم در فضای مجازی از تعریف سنتی و کلاسیک جرم جدا نیست و طبعاً در فضای مجازی نیز رفتاری می تواند جرم باشد که به قید مجازات منع شده باشد والا نمی توان به صرف اینکه رفتاری در فضای مجازی رخ داده را بدون وجود رکن قانونی مصداق جرم بدانیم.
در این مقاله به آخرین ترفند ها و شگرد هایی که کلاهبرداران در فضای مجازی برای کلاهبرداری استفاده می نمایند اشاره می نماییم.

آخرین شگردهای جرایم اینترنتی و رایانه ای
استفاده از شماره تماس افراد با ترفندهای مختلف: به تازگی سایتهای مختلفی در فضای مجازی راه اندازی شده که با وعدههای مخلف از جمله برنده شدن خودرو، بسته رایگان اینترنتی و… شماره تماس افراد را دریافت میکنند. کاربران با تصور اینکه ثبت شماره تماس تلفنهمراه در اینگونه سایتها مشکلی به همراه ندارد، شماره خود را درج و ارسال میکنند، اما باید بدانند مجرمان ممکن است از شماره تلفن همراه آنها سوء استفاده به عمل آورده و دست به کلاهبرداری بزنند. کلاهبرداران میتوانند شماره تلفنهمراه قربانیان را در بانکهای اطلاعاتی ثبت کرده و به فروش برسانند و یا درقبال دریافت وجه در صفحات اینستاگرامی، کانال و گروه های تلگرامی و … به عنوان ممبر عضو نمایند، همچنین ممکن است با فرد قربانی تماس گرفته و به بهانه برنده شدن جایزه، وی را پای دستگاه عابربانک کشانده و یا اطلاعات مالی وی را دریافت نمایند.
جرایم اینترنتی – کمک به نیازمندان: با توجه به نزدیک شدن به روزهای پایانی سال، برخی افراد با سوء استفاده از نام موسسه های خیریه و کمک به خانواده های نیازمند از طریق فضای مجازی با ایجاد صفحاتی در شبکه های اجتماعی و درج تبلیغات در سایت ها، با معرفی خود به عنوان عضوی از موسسه خیریه اقدام به درخواست کمک مردمی می کنند، در حالی که مجوزهای لازم برای این منظور را ندارند. در این شرایط کلاهبرداران و مجرمان سایبری با برانگیختن حس ترحم و همچنین تحریک کردن حس کنجکاوی افراد با شیوه هایی همچون ارسال ایمیل، قرار دادن مطلب در شبکه های اجتماعی، تماس تلفنی و …اقدام به فریب مردم می کنند . افرادی که قصد دارند از طریق تلفنبانک، اینترنت بانک و سایتهای معتبر کمیته امداد امام خمینی(ره) اقدام به پرداخت کمک کنند، دقت داشته باشند در دام سایتهای جعلی موسوم به فیشینگ گرفتار نشوند و هنگام پرداخت، موارد ایمنی همچون آدرس سایت و دیگر موارد امنیتی را نادیده نگیرند.
جرایم اینترنتی – کلاهبرداری اینترنتی به روش فروش خودرو تصادفی: در این روش افرادی که در پی خرید خودرو، می باشند به آگهی فروش خودرو تصادفی مواجه و مبلغی را بعنوان بیعانه برای فرد کلاهبردار واریز می نمایند. با توجه به مقرون بودن اجناس دست دوم کاربران در صدد خرید خودرو از طریق دیوار به جستوجو پرداخته و پس از مشاهده آگهی مربوطه و صحبت با فروشنده از طریق تماس تلفنی، مبلغ بیعانه را پرداخت می کنند، اما پس از پرداخت پول برای تحویل خودرو هرچه تماس میگیرند فرد کلاهبردار دیگر پاسخگو نبوده و گوشی خود را خاموش می کند. باید توجه داشت پس از انتخاب کالا یا خدمات در سایتهای واسطهگر اینترنتی ، از کم و کیف جنس مورد نظر به صورت حضوری و نیز هویت فروشنده مطلع گشته و از واریز هرگونه وجهی حتی مبالغ کم بهعنوان بیعانه خودداری کنند و حتما در پایان خرید خود از فرد فروشنده رسید دریافت کنند.
اعتماد بی جا در واگذاری سیم کارت: هرگز به گمان این که بابت تهیه سیم کارت مبلغی هزینه نکرده یا سیم کارت شما هدیه یا اعتباری می باشد نسبت به نگهداری یا واگذاری آن به افراد ناشناس غفلت نورزید. افراد مىبایست به نگهدارى اسناد و مدارک هویتى و همچنین ابزارهاى فنى خود نظیر کدهاى کاربرى و انواع گوشى عادى، هوشمند و رایانههاى شخصى خود توجه کرده تا زمینه ارتکاب جرم بوسیله آنها از بین برود.
خرید جواهرات سرقتی: هنگام خرید جواهرات در فضای مجازی مراقب مجرمان سایبری باشید، زیرا ممکن است ناخواسته اقدام به خرید جواهرات سرقتی بکنید و زمانی که قصد فروش آن را دارید با مشکل مواجه شوید. به تازگی شاهد افزایش فروشگاههای فروش زیورآلات در فضایمجازی هستیم، که کاربران توجه داشته باشند افراد مجرم میتوانند به راحتی با درج آگهیهای فریبنده فروش طلا و جواهرات در سایتهای فروش کالای دست دوم و یا کانالها و پیجهای شبکه های اجتماعی اقدام به فروش جواهر تقلبی و یا طلای کم عیار کنند.
برنامههای غیرمجاز در شبکههای اجتماعی: در این روش کلاهبرداران با ایجاد تعداد زیادی کانال تلگرامی با عناوین دوستیابی، اقدام به انتشار نرمافزارهای دوستیابی و صیغه یابی در سطح گسترده نموده و سپس کاربران را جهت پرداخت پول به منظور فعالسازی نرمافزارها، به درگاه فیشینگ جعلی طراحی شده توسط خود هدایت می نمایند.آن ها پس از کشاندن کاربران به درگاه فیشینگ، اطلاعات حساب بانکی آنها را گرفته و سپس با استفاده از شماره خطوط مختلف که در اختیار دارند، اقدام به فعالسازی آپهای موبایلی کرده و سپس از طریق همین شمارهها اقدام به شارژ کیف پول و انتقال وجه به کارتهای جعلی نموده و در فرصتی مناسب وجوه سرقتی را نقد میکردند.
نویسنده: جواد مختاررضایی